Terapia światłem i dźwiękiem 40 Hz: wyniki badania w alzheimerze
Firma Cognito Therapeutics, spółka wywodząca się z MIT, przedstawiła wyniki dużego badania klinicznego urządzenia, które za pomocą migoczącego światła i dźwięku o częstotliwości 40 Hz ma spowalniać chorobę Alzheimera. Cała próba nie osiągnęła głównego celu, ale u osób z łagodną postacią choroby zaobserwowano istotne korzyści.
Jak zaprojektowano badanie HOPE
W badaniu o nazwie HOPE wzięły udział 663 osoby. Podzielono je z góry na dwie grupy: 395 osób z łagodną postacią choroby Alzheimera i 268 z postacią umiarkowaną. Była to ogólnokrajowa próba w USA, randomizowana, kontrolowana i prowadzona metodą podwójnie ślepej próby. Trwała 12 miesięcy. Uczestnicy używali urządzenia Spectris, czyli gogli emitujących światło i dźwięk w rytmie 40 Hz, a ich wyniki porównywano z grupą kontrolną bez terapii.
Korzyści tylko w łagodnej postaci
W grupie z łagodną chorobą stwierdzono statistycznie istotnie wolniejsze pogarszanie się wyników w trzech standardowych skalach oceniających codzienne funkcjonowanie i sprawność poznawczą. Według firmy spowolnienie wyniosło:
- 56% w skali ADCS-ADL,
- 53% w skali ADCS-iADL,
- 47% w skali CDR-SB.
Lepiej wypadli ci, którzy trzymali się zaleceń. W podgrupie 169 osób używających urządzenia co najmniej przez 70% zaplanowanego czasu spowolnienie sięgało 82% (ADCS-ADL i ADCS-iADL) oraz 64% (CDR-SB). Wynik istotny statystycznie pojawił się też w czwartej skali, iADMARS, gdzie wyniósł 73%. Firma podała, że urządzenie było dobrze tolerowane i nie odnotowano nieoczekiwanych działań niepożądanych związanych ze sprzętem.
Jest też druga strona. U osób z postacią umiarkowaną nie zaobserwowano korzyści klinicznych, a w łagodnej grupie część miar nie osiągnęła istotności statystycznej. Prezes Cognito, Christian Howell, przyznał, że firma liczyła na efekt w całej badanej populacji, a ten się nie pojawił. Mimo to spółka zapowiada starania o zgodę amerykańskiej FDA na stosowanie urządzenia u chorych z łagodną postacią.
Skąd pomysł na 40 Hz
Metoda wywodzi się z badań zespołu prof. Li-Huei Tsai z MIT. W 2016 roku naukowcy wykazali, że u myszy godzinne sesje migoczącego światła 40 Hz przez tydzień obniżały poziom amyloidu, białka kojarzonego z chorobą Alzheimera. Rytm gamma w mózgach osób z tą chorobą jest osłabiony i słabiej zsynchronizowany, a stymulacja zmysłów ma go wzmacniać. W kolejnych pracach, opisanych w 14 recenzowanych publikacjach, zespół pokazał na modelach mysich m.in. mniejszą utratę neuronów i synaps, niższy poziom amyloidu i tau oraz lepsze zachowanie pamięci.
Wcześniej testowano też ludzi. W małym badaniu pilotażowym z 2022 roku, obejmującym 15 osób z łagodnym alzheimerem, po trzech miesiącach stwierdzono m.in. lepsze zachowanie objętości hipokampa i poprawę wskaźników snu. Wcześniejsze badanie OVERTURE firmy Cognito, z udziałem 76 osób, dotyczyło głównie bezpieczeństwa i wykonalności terapii.
Co to oznacza dla polskich pacjentów
Na razie niewiele zmienia się w praktyce. Urządzenie nie jest zatwierdzone ani w USA, ani, według dostępnych informacji, w Unii Europejskiej, więc polscy pacjenci nie mogą z niego korzystać w ramach standardowej opieki. Decyzja FDA nie przesądza zresztą o dopuszczeniu w UE, które wymaga odrębnej procedury. Warto też pamiętać, że wyniki pochodzą z komunikatu firmy, a główny cel badania nie został spełniony. Korzyści w łagodnej podgrupie wymagają więc potwierdzenia i pełnej publikacji danych.
Dla rodzin osób chorujących na alzheimera to jednak sygnał, że trwają prace nad metodami nieinwazyjnymi, innymi niż leki. Jeśli bliska osoba jest na wczesnym etapie choroby, o dostępnych opcjach i ewentualnym udziale w badaniach klinicznych najlepiej rozmawiać z neurologiem prowadzącym.
Źródło: Medical Xpress – „Mild Alzheimer’s patients benefit from 40Hz sensory stimulation in national clinical trial”



